Een duurzame stad of gemeente streeft niet alleen naar economische of bestuurlijke ontwikkeling, maar heeft ook sociale rechtvaardigheid en ecologische kwaliteit hoog in het vaandel staan. Duurzaam lokaal beleid is daarom een proces van bestuurlijke vernieuwing. Het impliceert dat het lokale beleid nieuwe manieren van werken en van beleid voeren aanneemt. Een instrument hiervoor is Lokale Agenda 21, een stappenplan om te komen tot een duurzame stad of gemeente. Een lokale agenda 21 valt het best te omschrijven als een vorm van strategisch management gericht op een duurzame ontwikkeling van de stad met participatie als een essentieel onderdeel (definitie CDO). 

Bestuurlijke vernieuwing

Een duurzaam lokaal beleid sluit aan bij een aantal processen en trends die zich afspelen op het lokale terrein, zoals het toenemend belang van strategisch management en participatie Naast de groeiende aandacht voor de mondiale verantwoordelijkheden van een lokale gemeenschap. Nieuw is dat die proceselementen zoals management en participatie worden gecombineerd met de specifieke inhoudelijke doelstellingen van duurzame ontwikkeling. Of om de VVSG te citeren: ‘Het werken aan duurzame ontwikkeling kan intern een nieuwe frisse wind laten waaien en kan zo een katalysator zijn voor gewenste veranderingen’. (Pocket Duurzame Ontwikkeling) 

Wat zijn nu de kenmerken van een duurzaam lokaal beleid?

1.      Een geïntegreerd beleid

Duurzame ontwikkeling betekent dat je bekommernissen, doelstellingen en methodieken rond maatschappij, milieu en internationale samenwerking integreert in andere beleidsdomeinen.  Dat je ook bij onderwijs, sport of recreatie wordt vertrokken vanuit de principes van duurzaamheid. Maar om dat te bewerkstelligen moet de gemeente over de nodige structuren beschikken, moet duurzame ontwikkeling ingeschreven staan in de beleidsplannen, enzoverder.

2. Een participatieve gemeente 

Een duurzame gemeente heeft niet alleen oog voor concrete resultaten maar ook voor het proces en dan in het bijzonder voor participatie. Om een lokaal beleid duurzaam te maken, moet er geïnvesteerd worden in draagvlak en participatie. Participatie wordt vaak de vierde dimensie en zelfs de kern van het proces duurzame ontwikkeling genoemd. Een actief bestuur legt zijn oor te luisteren bij de bevolking, de verschillende doelgroepen van het beleid en het maatschappelijk middenveld. Op die manier leg je een basis voor het beleid, maak je gebruik van de aanwezige kennis en expertise, voorkom je misverstanden en integreer je lokale behoeften in het beleid rond duurzame ontwikkeling of andere beleidsdomeinen.

3.      Een langetermijnperspectief: bij het nemen van beslissingen wordt rekening gehouden met de gevolgen voor de toekomstige generaties.

4.      Een mondiale dimensie: een duurzaam lokaal beleid is zich bewust van de impact van zijn keuzes op het Zuiden. 

Interessant weblinks:

-VVSG pocket

- CDO (Centrum voor Duurzame Ontwikkeling) doet onderzoek naar Duurzame Ontwikkeling op Lokaal en Regionaal Niveau. Deze onderzoekslijn heeft ervaring opgebouwd met de participatieve opmaak van indicatoren voor een leefbare en duurzame ontwikkeling van lokale en regionale gemeenschappen, van lokaal welzijn en leefgewoonten.