Een duurzaam lokaal beleid is steeds een proces . Belangrijk aan een proces is dat dit  meetbaar is en dat vooruitgang kan worden aangetoond. Daarom wordt bij duurzame ontwikkeling sterk de nadruk gelegd op monitoring - en evaluatie instrumenten. De meeste instrumenten kan men categoriseren onder duurzaamheidstoets, duurzaamheidsbarometer of duurzaamheidsspiegel.

1. Duurzaamheidstoets

 •Voorbeeldvraag: Welke impact zal het plan hebben op de hoeveelheid restafval? 

De duurzaamheidstoets is een set van criteria die het duurzaamheidsgehalte van een geplande maatregel of actie op voorhand probeert in de schatten. De meest bekende duurzaamheidstoets is de DOEB (duurzame ontwikkelingseffectbeoordeling ) die als duurzaamheidstest door de federale regering wordt gebruikt om duurzame ontwikkeling beter - en systematischer - te integreren in de beleidsvoorbereiding, zodat een maatregel die in voorbereiding is, op basis van de verkregen adviezen kan worden aangepast of voortgezet. Ook voor lokale besturen kan zo'n duurzaamheidstoets interessant zijn. Het Steunpunt Lokale Agenda 21 ontwikkelde zo'n duurzaamheidstoets voor het bestuur en ontwikkelde een duurzaamheidstoets die gebruikt kan worden door adviesraden. Lees meer

2. Duurzaamheidsbarometer

 •Voorbeeldvraag: Hoeveel kilo restafval telt de gemeente per inwoner?

De duurzaamheidsbarometer is een set van kwantitatieve, statische indicatoren die betrekking hebben op de ecologische, sociale en economische omgeving van de gemeente. De bedoeling is de toestand in de drie dimensies van duurzame ontwikkeling te meten en op basis hiervan de prioriteiten te stellen. Een goed voorbeeld van een duurzaamheidsbarometer is de stadsmonitor.

De stadmonitor

De stadsmonitor is een beleidsinstrument met 190 indicatoren die in kaart brengen hoe leefbaar de steden zijn en hoe duurzaam hun ontwikkeling is.  De stadmonitor is opgesteld voor de 13 centrumsteden van Vlaanderen. De gekozen indicatoren zijn gebaseerd op een visie bestaande uit doelen en intenties die duidelijk aangeven waar we met de stad naar toe willen. De stadsmonitor bestaat dus uit 2 delen: visie + indicatoren. De bedoeling is dat iedereen die bij de ontwikkeling van de stad betrokken is, de stadsmonitor gaat gebruiken om te leren en om discussies en keuzes te onderbouwen. In het bijzonder wil dit instrument voeding geven aan het strategische beleid van het stadsbestuur.

Meer info vind je op www.thuisindestad.be

De DUSCA (duurzaamheidsscan)

De duurzaamheidscan is een instrument dat werd ontwikkeld door het bedrijf BECO in opdracht van de RESOC’s  (Regionale Sociaaleconomische Overlegcomités) Meetjesland, Gent en Midden-West-Vlaanderen.  De DUSCA is een kwantitatief meetinstrument die de prestaties van een lokaal bestuur in beeld wil brengen. Hiervoor maakt de DUSCA gebruik van 180 indicatoren waarvan er een 20tal door BECO als basisindicatoren gezien worden. Deze indicatoren hebben betrekking op verschillende thema’s maar verder zijn de indicatoren ook ingedeeld volgens de verschillende diensten van een lokaal bestuur waarvoor ze relevant kunnen zijn.

De DUSCA zal vanaf 1 oktober 2009 vrij te raadplegen zijn via www.dusca.be. 

3. De Duurzaamheidsspiegel

Voorbeeldvraag: in welke mate werkt de gemeente rond afvalpreventie? 

De duurzaamheidsspiegel is een vragenlijst die enerzijds een beeld geeft van hoe duurzaam het beleid van je gemeente is en die anderzijds een idee geeft van wat er nog allemaal op dat vlak mogelijk is. De duurzaamheidsspiegel werd ontwikkeld door het Steunpunt Lokale Agenda 21.

Meer info op www.duurzaamheidsspiegel.be

4. Overzicht instrumenten

Download: overzicht van instrumenten die zowel internationaal als nationaal gebruikt worden.